VLADIWOSTOK! PAKKEND INTERVIEW     RAMSES SHAFFY LAG ZOMAAR OP STRAAT     ACHTERGRONDGESPREK 1 ONZE DAGELIJKSE PORNO IDIOOM ONVERSCHILLIGHEID - WREEDHEID MAAR ZEG EENS EERLIJK EEN VERHAAL DAT IK HOORDE ACHTERGRONDGESPREK 2 EEN VORM VAN WREEDHEID VERSCHIL TUSSEN SCHRIJVER EN BEUL NOG EEN VERSCHIL KAN EEN SCHRIJVER GE-ENGAGEERD ZIJN? FRAGMENTEN PUBLICATIES Vladiwostok! is een real life roman over politiek, media, seks en zogenaamde vriendschap, vol valkuilen, dubbele bodems en leugens die worden beloond. Grote man in Vladiwostok! is Fons Nieuwenhuijs, politiek strateeg en communicatie-adviseur, die de ambitie heeft om zijn vriend Hans Portielje 'neer te zetten' in de Haagse politiek. Zijn aanbeden vrouw Pam, ex-tv-presentatrice, met wie hij een eigen bureau runt, ziet niks in het project - waarschijnlijk omdat Hans nogal een womanizer is, die zijn keurige Margot van Heusden Altena (ja, van de vroegere minister) belazert met toevallige studentes. Nieuwenhuijs zelf is niet zo'n vrouwenjager, hij heeft genoeg aan de een à twee gezinnetjes die hij ooit per ongeluk heeft gesticht en waar Pam voor haar eigen bestwil niks van weet. Pakkend interview Kunt u voor het gemak misschien in één woord samenvatten waar Vladiwostok! over gaat? Onverschilligheid. Punt uit? Punt uit. Ramses shaffy lag zomaar op straat Op een nacht vonden mij vrouw en ik Ramses Shaffy zomaar op straat. Het was voor de deur van een café en de deur was dicht. Eruitgegooid, de klassieke exit. Wij raapten hem op en probeerden uit het verfrommelde zootje weer zo'n beetje een mens samen te stellen. Mijn vrouw had vroeger bij gelegenheid als achtergrondzangeres met hem opgetreden, maar dat wist de oude zanger niet meer. Hij was al te ver heen, er was inmiddels te veel achtergrond in zijn kop om daar nog wegwijs uit te kunnen worden. We konden hem niet zomaar achterlaten, dus belden we een taxi. Op ons raam- en deurgeklop werd door de dienstdoende barman niet gereageerd, hij bleef onverstoorbaar zijn glazen poetsen tot ze blonken. Dan niet, lul. Op de plek waar de gestrande zanger was neergekwakt verzamelden we weggerold kleingeld, papiertjes met onbekende telefoonnummers, sleutels etc., propten dat, waarschijnlijk met straatvuil en al, terug in zijn zakken en vroegen hem bezorgd of hij thuis zou komen. Hij keek ons aan. Het woord zei hem niets. 'Waarheen?' vroeg de taxichauffeur en trok vast op. Ramses tuimelde achterover, kon zo'n beetje half en half het portier dichttrekken. 'Vladiwostok!' riep hij, alsof hij een leeg glas kapotsmeet. En weg was ie. - - - - --> achtergrondgesprek 1 En toen dacht u: daar zit een roman in? Ja, en toen dacht ik: daar zit een roman in.   onze dagelijkse porno Politiek is seks geworden, seks politiek, beide voldoen aan de wetten van de porno, die dan ook algemeen aanvaard is als een geëigende uitdrukkingsvorm. Politici fluisteren op slaapkamertoon over wetsontwerpen, verliefden onderhandelen als doorgewinterde vergaderaars over haalbaar geluk. Een liefde verwordt tot een relatie met een partner, een bestuurskundige aangelegenheid wordt gepresenteerd als een persoonljke passie.   De intieme wereld is een openbare geworden, de openbare wereld een intieme. Het zijn inwisselbare begrippen. Er hoeft niets meer achtergehouden te worden. Schaamte en verlegenheid zijn duistere, atavistische gewoonten, niet meer in te passen. De intimiteit reikt zo ver als het zenderbereik het toestaat. Dat is dus precies even ver als de openbaarheid. Nergens is men zo thuis als op internet of voor de televisie, waar de diepste dingen eindelijk tot op het bot van de onbenulligheid kunnen worden uitgesproken. De ontbloting bestaat niet meer (men is het al, bloot), evenmin als de onthulling (men weet het al, het bedrog).    Politiek: onthullen wat al onthuld is. Seks: ontbloten wat al ontbloot is. Geheimen zijn passé. Er hoeft niets meer verborgen te worden. Alles is een kwestie van persoonlijke smaak, persoonlijke visie. Een leugen? Dat is úw mening. Taal is daardoor reddeloos ironisch geworden. Wat wij zeggen, zeggen wij alsof. Alsof het iets betekent.   Onontkoombare ironie - die alles wat waar is vanzelf onwaar maakt, die alles wat onwaar is de schijn van waarheid verschaft. We zullen moeten lachen. Er zit niets anders op. Idioom Onze zogenaamde vrienden in de openbaarheid bedienen zich van een taal die bereikbaarheid suggereert. Deze intimi voor iedereen doen dat eerst en vooral door hun aanwezigheid uit te drukken. Jij en jou, zeggen ze, en ik en mij. Wij samen, zeggen ze met zachte stem en vochtige ogen, en wijzen met een weids gebaar op het grote geheel - dat zij uittekenen als een soort hemel die ons allen overkoepelt. Ze bedienen zich van een taal die het zo ruim neemt dat degene die haar hoort er van altijd wel iets   mee kan doen. Of niets. Whatever. Het is een taal die zich allang niet meer tot iemand richt, die er gewoon is - als water om op te kunnen blijven drijven. Onverschilligheid - wreedheid Wreed kun je pas zijn als je de ander niet ervaart. Het heeft niet zozeer met onvriendelijkheid of onbeleefdheid te maken. In tegendeel, zou ik haast willen zeggen. Een zekere vormelijkheid maakt het gemakkelijker om de ander niet te hoeven zien. Wreedheid: iemand kapotmaken die er toch al niet was. Werkelijk medogenloos kan men pas zijn wanneer men geen anderen ervaart. De ware despoot is altijd alleen, zijn rijk is altijd een dodenrijk. Dat is de essentie van onverschilligheid: als enige echt bestaan temidden van schimmen, van gestalten die er niet toe doen. Dier zijn, ademend, bloeddoorstroomd, in een plantaardige wereld. Maar zeg eens eerlijk: wie is er niet onverschillig? Het goede antwoord luidt: ik, en is geldig voor iedereen. een verhaal dat ik hoorde Hij had zo graag een kind gewild, maar zijn huwelijk bleef onvruchtbaar. Uit medelijden besloten ze elkaar te aanbidden. Hun liefde werd te beleefd voor hun lichamen, waar ze zich steeds minder raad mee wisten. Hij raakte aan de drank, hij moest toch wat. Steeds vaker eindigde hij dronken in een taxi, steeds vaker in gezelschap van vrouwelijk geslacht. En steeds vaker reed hij op weg naar huis even langs een portiek, een achterommetje of een keukentafel. Op een dag had hij een zoon. Zijn droom toch nog uitgekomen. Maar dan anders. Hij wist zeker dat zijn vrouw dit niet zou kunnen verdragen. Hij kon het zelf al niet verdragen: hij met een zoon, zij met niks. Dan was het beter dat ze allebei niks hadden. Hij besloot zijn zoon te ontkennen. Om zijn besluit kracht bij te zetten, zwoer hij de drank af. En de sigaretten. En het overspel. Alles de deur uit, al die viezigheid -   en ook de bastaard die uit die viezigheid voortgesproten was.   Maar later werd het moeilijker. Ging hij, als het even kon, aan de rand van het schoolplein staan kijken. Hij had foto's en zo. Gekregen van de moeder omdat hij af en toe meebetaalde aan de opvoeding. Geld dat hij speciaal apart hield. Als zijn vrouw hem nu zag, dacht hij. Dan zou ze zelfmoord plegen. Het was een verhaal waar hij zich al met al bepaald niet in thuis voelde. Maar het verhaal trok zich van hem niets aan, het verspreidde zich op eigen houtje als een lopend vuur. Wie het hoorde kon het niet weerstaan, die zocht naar verfraaiende details en gaf het vervolgens weer door. Iedereen wist er van, je hoorde het, nu nog mooier, van iedereen terug. Alleen zijn vrouw wist van niks. (Uit piëteit met de betrokkenen zijn de feiten enigszins gefingeerd.) achtergrondgesprek 2 En toen dacht u: daar zit een roman in? Ja, en toen dacht ik: daar zit een roman in. een vorm van wreedheid Wreedheid begint waar je de ander niet ziet, je zijn reële bestaan niet ervaart. Waar communicatie ophoudt begint het geweld. De gewelddadige is altijd alleen. Geen getuigen, geen slachtoffers, niks. Vandaar dat hij zijn gang kan gaan. Is schrijven een daad van geweld? Roland Barthes stelt: een schrijver communiceert niet. Wie schrijft, richt zich niet tot een ander. Wie schrijft hoeft de ander niet te zien. Hij kan onverschillig zijn jegens de ander. Hij kan wreed zijn zoals alleen schrijvers dat kunnen zijn. Omdat er in de schrijfkamer geen ander is. Hoe hij ook provoceert, hij blijft alleen, omringd door niemanden, die als schimmen zijn, levend maar dood, aanwezig maar afwezig. Een schrijver is de enige echt levende in een dodenrijk. Hij heeft niemand vermoord, niemand tot leven gewekt. Er is alleen zijn eigen bloed, zijn eigen lichaamswarmte. Verschil tussen schrijver en beul Een schrijver richt zich tot niemand, kan bijgevolg ook niemand iets aandoen. Hij is, wellicht tegen zijn zin, categorisch onschuldig. Hij is een eenzame, wiens kwaadaardigheid geen kwaad kan en bijgevolg gedoemd tot het goede zonder daar in te kunnen geloven. Het misverstand van de kunst, de literatuur: dat het thuishoort bij het goede, terwijl het daartoe veroordeeld is, tot haar verdriet en schade. nog een verschil De beul denkt dat hij alleen is - en is het niet. De schrijver denkt dat hij niet alleen is - en is het wel. Kan een schrijver ge-Engageerd zijn? Een politiek geëngageerde schrijver is een schrijver die zijn onvermijdelijke autonomie niet verdraagt. De totale afwezigheid van een ander is hem te veel, hij snakt naar aanwezigheid van iemand, van gewone mensen, van echt leven. Wat hem niet gegeven is. Zodra een schrijver zich tot iemand richt, houdt hij op schrijver te zijn, wordt hij prater, kletsmajoor, communiceerder, wordt hij een man met meningen.

VLADIWOSTOK! PAKKEND INTERVIEW     RAMSES SHAFFY LAG ZOMAAR OP STRAAT     ACHTERGRONDGESPREK 1 ONZE DAGELIJKSE PORNO IDIOOM ONVERSCHILLIGHEID - WREEDHEID MAAR ZEG EENS EERLIJK EEN VERHAAL DAT IK HOORDE ACHTERGRONDGESPREK 2 EEN VORM VAN WREEDHEID VERSCHIL TUSSEN SCHRIJVER EN BEUL NOG EEN VERSCHIL KAN EEN SCHRIJVER GE-ENGAGEERD ZIJN?